Αρχαιολογικοί χώροι - Θεσπρωτία
ΑΡΧΑΙΑ ΤΙΤΑΝΗ ( Γκούμανη )
Πρωτεύουσα του «Κοινού των Θεσπρωτών». Βρίσκεται στη Ν. Δ. πλαγιά του γυψολιθικού βουνού Βρυσέλλα (379 υψόμ.) στη συμβολή του Καλπακιώτικου στον Καλαμά από τον οποίο περιβάλλεται από τις τρεις πλευρές σαν χερσόνησος. Η περίμετρος του τείχους είναι 2.400 μ. και η έκταση του οικισμού 28 εκτάρια. Πρόκειται για το μεγαλύτερο και από τους πιο αξιόλογους αρχαιολογικούς κτισμένους οικισμούς της Θεσπρωτίας ( υπάρχουν πάνω από 45 περιτειχισμένοι οικισμοί και ακροπόλεις ), με θαυμάσιες οδικές αρτηρίες, αγορά στον Α ' τομέα, δυο ναούς στην Ακρόπολη, δημόσια κτίρια, θέατρο, στοές, σπίτια, εξέδρες, βάθρα, ενώ λίθινα κατώφλια γεμίζουν όλο τον αρχαιολογικό χώρο. Συνοικίστηκε στον 4 ο π. Χ. αιώνα όπως φαίνεται από έρευνες και τα κινητά ευρήματα και γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη στα Ελληνικά χρόνια.
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΕΑ ( Βέλλιανη )
Βρίσκεται στις πλαγιές του Κορίλα (460 μ. - 525 μ.) Α. από το χωριό Βέλλιανη τη σημερινή Χρυσαυγή της Παραμυθιάς. Η κατασκευή του τείχους ( σωζ. ύψος 6 - 7 μ. και πάχους 3,5 μ.) και της πύλης στην Ανατολική πλευρά είναι μνημειακή. Στο εσωτερικό της οχύρωσης διατηρούνται λείψανα κτιρίων, αναλληματικών τοίχων, στοών, πολιτικής αγοράς, λίθινου θεάτρου, κεντρική οδική αρτηρία. Πιθανολογείται ότι κτίστηκε τον 4 ο π. Χ. αιώνα. Κατά τις ανασκαφές όμως το 1985 βρέθηκαν ίχνη κατοίκησης, από τα προϊστορικά χρόνια. Εξακολούθησε να ζει και στα Ελληνιστικά χρόνια. Η ύπαρξη θεάτρου και αγοράς που υπάρχουν αντίστοιχα στη Γκούμανη ( Αρχαία Τιτάνη ) δείχνει ότι ο οικισμός ήταν επίσης πολιτικό κέντρο.
ΠΥΡΓΟΣ ΡΑΓΙΟΥ ( Λυγιά )
Β. Δ. της Ηγουμενίτσας σε απόσταση μόλις 3 χιλιόμετρα από την πλαζ Δρέπανου πάνω σε λόφο 85 μ. υπάρχει κάστρο που πιθανότατα προστάτευε τον οικισμό της χερσονήσου Λυγιάς. Την κορυφή του λόφου περιβάλλει τείχος με εμβαδό 235 μ 2 με σωζόμενο ύψος 5 μ. και πάχος 3,7 μ. Στο εσωτερικό σώζονται ίχνη δυο κτιρίων στρόγγυλη δεξαμενή νερού κτλ. Τα κινητά ευρήματα και η κατασκευή του τείχους χρονολογούνται στον 5 ο π. Χ. αιώνα. Στις ανασκαφές όμως, βρέθηκαν αγγεία της εποχής του χαλκού.
ΔΥΜΟΚΑΣΤΡΟ ( Ελίνα )
Βρίσκεται Δ. της Πέρδικας πάνω σε μια ασβεστολιθική ράχη που καταλήγει στη θάλασσα, ανάμεσα στους όρμους Αρρίλα και Καραβοστάσι. Περιστοιχίζεται από τρία συνεχιζόμενα τείχη με εμβαδόν 22 εκτάρια. Τα ανατολικά τείχη ανήκουν στον 4 ο π. χ. αιώνα, το δυτικό που κατεβαίνει μέχρι την ακτή είναι Ελληνιστικό (3 ος π. Χ. αιώνας ). Στο εσωτερικό
|